فور آزمایشگاهی چیست؟ انواع فور آزمایشگاهی

در صورتی که به فکر خرید تجهیزات آزمایشگاهی هستید، در اولین قدم باید فروشگاه‌های معتبر را پیدا کنید. خوشبختانه در چند سال اخیر فروشگاه‌های اینترنتی در این زمینه راه‌اندازی شده و شما بدون نیاز به مراجعه حضوری می‌توانید تمامی وسایل آزمایشگاهی مثل فور آزمایشگاهی را در کمترین زمان ممکن خریداری کنید. فروشگاه آنلاین تجهیزات پزشکی خسروی دانش با ارائه بهترین برند‌ها و پشتیبانی از مشتریان خود در خدمت شما خواهد بود تا بتوانید کلیه تجهیزات مورد نیاز خود را با کیفیت تضمین‌شده، خریداری کنید. از سوی دیگر یکی دیگر از خدمات این فروشگاه، ارائه مطالب آموزشی در راستای معرفی انواع تجهیزات آزمایشگاهی است. برای نمونه در این مقاله قرار است به بررسی فور آزمایشگاهی بپردازیم.

انواع مدل‌های فور آزمایشگاهی
  1. وکیوم
  2. فرآیند پاک
  3. درون‌سوز
  4. ریچ
اجزای تشکیل دهنده دستگاه فورآزمایشگاهی
  1. المنت‌های گرم‌کننده
  2. عایق‌های حرارت
  3. سیستم نمایش دمای داخل محفظه
  4. سیستم کنترل دما
  5. استریلیزاسیون در آون
انواع کاربردهای دستگاه فور
  1. فور آزمایشگاهی در دارؤسازی
  2. دستگاه فور در افزایش ماندگاری نان
  3. فور آزمایشگاهی در صنایع غذایی
  4. دستگاه فور در نساجی

نکات ایمنی دستگاه فور آزمایشگاهی:

  1. از استاندارد بودن دستگاه و کالیبره شدن آن توسط آزمایشگاه‌های رفرانس مطمئن شوید. دستگاه فور اگر کالیبره و استاندارد نباشد هیچ کاربردی ندارد.
  2. سعی کنید فور آزمایشگاهی را به پریز برقی متصل کنید که به سیستم ارت وصل باشد. همچنین از اتصال دو یا چند فور به یک پریز خودداری کنید.
  3. در هنگام استفاده از فور و با توجه به برنامه استریلیزاسیونی که مدنظر دارید، از زمان‌سنج دستگاه استفاده کنید. این کار باعث می‌شود تا از روشن ماندن بیهوده دستگاه و سوختن زود هنگام المنت آن جلوگیری شود.
  4. در هنگام قطع برق، هرگز فور را به پریز‌هایی که از سیستم برق اضطراری استفاده می‌کنند وصل نکنید، این کار باعث افتادن بار اضافی بر روی سیستم و خرابی آن می‌شود.
  5. برای جلوگیری از سوختگی‌های احتمالی، در هنگام باز کردن درب دستگاه فور هیچگاه صورت و بدن خود را به درب آن نزدیک نکنید.

 

معرفی فور آزمایشگاهی

معرفی فور آزمایشگاهی:

فور آزمایشگاهی وسیله استانداردی است که در بیشتر آزمایشگاه‌های تحقیقاتی و کلینیک‌های پزشکی استفاده می‌شود. از فور آزمایشگاهی یا فور خشک‌کننده در راستای خشک کردن، ضدعفونی کردن ظرف‌های شیشه‌ای و فلزی، آزمایش دما و جهت انکوب نمودن آزمایش‌های حساس به دما استفاده می‌کنند. عمل خشک کردن در آزمایشگاه کار بسیار مهمی است چرا که خشک کردن بسیار تند و سریع یا بسیار آرام و غیر یکنواخت، می‌تواند همه فرآیند را از بین ببرد.

بیشتر فور‌های آزمایشگاهی گروه دمایی بین دمای محیط تا حدود ۳۰۰ درجه سانتیگراد را دارند. آون‌هایی که دمای بالای ۳۰۰ درجه دارند به طور معمول در زمینه‌های تخصصی‌تر مثل فیزیک و تحلیل مواد استفاده می‌شوند. آون‌ها را با نام‌های (آون هوای داغ) و (گرم خانه) می‌شناسند.

دستگاه فور دارای بدنه فولادی، فن، زمان‌سنج، حرارت‌سنج، تنظیم‌کننده درجه حرارت، ترموستات و سیستم ارت است. با این دستگاه می‌توان سوزن‌ها، تیغ‌ها، قیچی‌ها، نوک الکتروکوتر‌ها، مته‌ها، اره‌های جراحی و از این قبیل تجهیزات پزشکی را استریل کرد.

این فور‌ها نقطه‌ جوش آب را کاهش می‌دهند و اجازه می‌دهند نمونه‌ها در دمای کمتری خشک شوند. ضد عفونی کردن ابزار‌های آزمایشگاه و وسایل شیشه‌ای در دمای ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود. مدت زمانی که برای ضد عفونی تجهیزات نیاز است بین ۴۵ دقیقه الی ۱ ساعت می‌باشد.

 

انواع فور آزمایشگاهی

انواع فور آزمایشگاهی

چهار نوع فور آزمایشگاهی وجود دارد:

  • وکیوم

از فور وکیوم معمولاً جهت بررسی و انجام آزمایش‌های مخصوص فلزات و ذوب کردن آن‌ها استفاده می‌کنند. در این نوع فور، دما تا ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد بالا می‌رود.

  • فرآیند پاک

برای استریل تجهیزات پزشکی از دستگاه فور فر،یند پاک استفاده می‌شود. در این نوع فور‌ها دما معمولاً بالاتر از ۲۶۰ درجه سانتی‌گراد می‌رود.

  • درون‌سوز

در فور درون سوز، در یک محیط نیتروژنی به میکروپروسسور‌ها گرما داده و دمای آن‌ها را بالای ۲۶۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسانند.

  • ریچ

جریان هوا در اکثر فور‌های آزمایشگاهی به صورت عمودی می‌باشد ولی در فور ریچ این جریان هوا به صورت افقی در بین قفسه‌ها، گرمای یکسانی را برای محیط داخلی فور فراهم می‌کند.

 

اجزای تشکیل دهنده دستگاه فور

اجزای تشکیل دهنده دستگاه فور

محفظه داخلی دستگاه، محل قرار گرفتن وسایل مورد استفاده جهت استریل شدن است که اغلب از جنس استیل ضد زنگ و مقاوم در برابر حرارت بالا می‌باشند. این محفظه همچنین محل قرار گرفتن سنسور دما و ترموکوپل است.

  • المنت‌های گرم‌کننده

این قطعه جهت تأمین حرارت مورد نیاز فور استفاده شده و اغلب در مجاورت جداره خارجی فور و در تماس با آن قرار می‌گیرد. دمای داخلی فور را به میزان مورد نیاز افزایش می‌دهد. در داخل هر فور، بسته به نوع و مدل دستگاه و همچنین بسته به توان الکتریکی آن، یک یا دو عدد المنت قرار می‌دهند. المنت‌ها اغلب از نوع فنر هستند و درون یک پوشش از جنس سرامیک نسوز قرار می‌گیرند تا از انتقال جریان الکتریکی به محفظه فور و اتصالی نمودن آن جلوگیری شود.

  • عایق‌های حرارت

این عایق‌ها به منظور جلوگیری از هدر رفتن انرژی حرارتی و سرد شدن سریع محفظه داخلی و همچنین جلوگیری از گرم شدن بیش از حد محفظه خارجی و مدار‌های الکتریکی و محیط بیرون تعبیه شده که اغلب از جنس پشم شیشه است.

  • سیستم نمایش دمای داخل محفظه

این سیستم می‌تواند یک دماسنج عقربه‌ای، دماسنج جیوه‌ای و یا یک برد الکتریکی به همراه سنسور حرارتی و نمایشگر دیجیتال باشد.

  • سیستم کنترل دما

سیستم کنترل دما بسته به نوع دستگاه می‌تواند به صورت ترموکوپل‌های فلزی، جیوه‌ای و یا سیستم‌های میکروپروسسوری مشتمل بر سنسور‌های دقیق باشد. در این صورت سیستم نمایش و کنترل دما می‌تواند در هم ادغام شود.

  • استریلیزاسیون در آون

آون برای سترون کردن موادی که با اطمینان کافی تحت نفوذ بخار قرار نمی‌گیرند و می‌توانند دما‌های بالای ۱۶۰ الی ۱۸۰ درجه سانتیگراد را تحمل کنند، به کار می‌رود. این میزان حرارت برای سترون کردن ظروف شیشه‌ای مثل لوله‌های آزمایش، ظروف پتری، فلاسک‌ها، پیپت‌ها و نیز برای آلات فلزی مثل پنس، اسکالپل و قیچی به کار می‌رود. برای بسته‌بندی این وسایل می‌توان از فویل آلومینیومی یا کاغذ کرأفت و سربطری‌های پنبه‌ای استفاده کرد. البته کاغذ و پنبه کمی می‌سوزند. چند نکته برای نحوه استریل کردن وسایل:

  1. بهتر است درپوش لوله‌های آزمایش را با کلاهک‌هایی از جنس کاغذ آلومینیومی بپوشانید و سپس آن‌ها را به طور عمود در جا لوله‌ای فلزی قرار دهید. درپوش، لبه لوله‌ها را از آلودگی از طریق هوا در طی ذخیره‌سازی بعدی حفظ می‌کند.
  2. باید انتهای فوقانی پیپت‌ها تا عمقی حدود دو سانتیمتر با پنبه‌های غیر جاذب بسته شوند و سپس در ظروف فلزی قرار گرفته و درب ظرف بسته شود.
  3. بطری‌های در پیچ‌دار را در صورتی می‌توان در آون یا هوای داغ سترون نمود که درپوش‌ها و آستری (لایه داخلی) آن‌ها از موادی مثل فلز، تفلون، پلی پروپیلن یا لاستیک سیلیکون ساخته شده باشند که در دما‌های سترون‌سازی از شکل طبیعی خارج نمی‌شوند.
  4. قبل از قرار دادن ظروف شیشه‌ای در آون، باید از خشک بودن ظروف مطمئن شوید. توصیه می‌شود اول آن‌ها را در حرارت ۱۰۰درجه سانتیگراد قرار دهید.
  5. مواد یا بسته‌ها باید به گونه‌ای در آون قرار گیرند که هوای داغ بین و دور آن‌ها جریان داشته باشد.

تجهیزات لازم برای نصب آون

فضای خالی در اطراف محل نصب آون باید به گونه‌ای باشد که حداقل ۵ سانتیمتر از فضای اطراف آن باز باشد.

 

اینفوگرافی فورآزمایشگاهی

نکات مهم برای استفاده از فور آمایشگاهی:

  1. برای کنترل عملکرد فور باید هر چند وقت یکبار واشر نسوز آن را بازدید کرد و صحت حرارت دستگاه را کنترل نمود.
  2. دقت کنید در پایان کار با دستگاه فور تا درجه حرارت به زیر ۵۰ درجه سانتیگراد نرسیده نباید در دستگاه را باز کنیم زیرا به علت اختلاف دما، آلودگی هوای بیرون به وسایل استریل شده داخل دستگاه سرایت می‌کند.
  3. آون باید دارای فن جهت چرخش هوای متراكم در سراسر اتاقك باشد.
  4. به خاطر عایق بودن دستگاه، ممکن است چند ساعت طول بکشد تا‌اشیاء داخل آن خنک شوند. اما اگر آون دارای فن خنک‌کننده باشد، مرحله خنک کردن تسریع می‌شود.
  5. جریان گرمای خشک نمی‌تواند تمامی میکروارگانیسم‌ها مثل پریون و اندواسپور باکتری‌ها را از بین ببرد. این دستگاه نفوذ‌پذیری ضعیفی دارد. در جایی که نیاز به محیط کاملاً استریل با ضریب بالا باشد از دستگاه‌هایی با فشار بالای بخار آب به همراه دما ( اتوکلاو) استفاده می‌شود.
  6. زمان نگهداری سترون‌سازی از زمانی شروع می‌شود که اتاقک به دمای سترونی انتخابی و حتی دمای بالاتر برسد تا همه قسمت‌های اتاقک و بار داخل آن به دمای مورد نظر برسند. دمای سترون‌سازی ۱۶۰ الی ۱۸۰ درجه سانتیگراد و مدت آن دو تا چهار ساعت است.

 

کاربرد دستگاه فور

کاربرد دستگاه فور

  • فور آزمایشگاهی در دارؤسازی:

 در کارخانه‌های تولید دارو، آزمایش‌های بسیار مهمی انجام می‌شود. بسیاری از این آزمایش‌ها نیازمند محیط خلاء می‌باشند چرا که مواد مورد آزمایش، با مولکول‌های هوا واکنش داده و روی نتیجه آزمایش تأثیرات نامطلوبی می‌گذارد. دستگاه فور با ایجاد محیط خلاء، شرایط مناسبی جهت انجام آزمایش‌های دارؤسازی فراهم می‌کند.

  • دستگاه فور در افزایش ماندگاری نان:

در تولید نان‌های صنعتی با استفاده از فور خشک‌کننده، تمامی باکتری‌ها و میکروارگانیسم‌های موجود در نان را از بین می‌برند و نان‌ها را در پلاستیک‌های کم فشار بسته‌بندی می‌کنند. با استفاده از فور، میکروب‌های موجود در نان نابود شده و ماندگاری نان افزایش می‌یابد.

  • دستگاه فور آزمایشگاهی در صنایع غذایی:

استفاده از فور در صنایع غذایی، بسیار گسترده شده است و از آنها برای ماندگاری طولانی مدت مواد غذایی همچنین تولید مواد غذایی ضروری استفاده می‌شود. امروزه در تولید ماکارونی و چیپس از فور استفاده می‌شود. ماکارونی از خمیر ماکارونی تولید می‌شود و پس از ایجاد خمیر ماکارونی، آن را با استفاده از فور خشک‌کن، هم خشک کرده و هم استریل می‌کنند و تمامی باکتری‌ها و میکروب‌های موجود بر روی ماکارونی را از بین برده و باعث ماندگاری بلند مدت آن می‌شوند. در تولید چیپس از دستگاه فور به جای دستگاه‌های سرخ‌کن استفاده می‌کنند. استفاده از فور در تولید و پخت چیپس باعث می‌شود چیپس بدون استفاده از روغن در دمای بالا و خلاء تولید شود. و از لحاظ مزه نیز بسیار تردتر از تولید چیپس با روغن باشد. از طرفی چیپس تولید شده با فور، هیچ ضرری برای بدن ندارد و کسانی که فشار خون دارند، بدون هیچ نگرانی می‌توانند از آن استفاده کنند چرا که برای تولید چیپس با فور، نیاز به روغن نیست.

  • فور در نساجی:

صنایع نساجی جهت انجام آزمایش‌های گوناگون روی الیاف و نخ نیاز به آزمایشگاه مجهزی دارد. دستگاه فور آزمایشگاهی از تجهیزات اصلی آزمایشگاه‌های نساجی است. در آزمایشگاه نساجی برای انجام بسیاری از آزمایش‌ها نیاز به محیط خلاء می‌باشد. فور، این محیط را برای آزمایش‌کنندگان فراهم می‌کند. از طرفی جهت انجام بعضی آزمایش‌ها نیاز به گرم کردن نمونه‌ها می‌باشد. برای گرم کردن نمونه‌های آزمایش از فور استفاده می‌شود.

 

هزینه خرید فور آزمایشگاهی

هزینه خرید فور آزمایشگاهی:

براساس نوع فور آزمایشگاهی که خریداری می‌کنید، هزینه خرید متفاوت خواهد بود چون امکانات موجود در فورها با هم تفاوت دارد و همین موضوع، مهمترین عامل موثر بر محاسبه قیمت فور آزمایشگاهی خواهد بود. همچنین برند انتخابی نیز نقش مهمی در قیمت فور آزمایشگاهی دارد.

مزیت دستگاه فور آزمایشگاهی

مزیت استفاده از این دستگاه این است که موجب زنگ‌زدگی وسایل جراحی نمی‌شود و لبه تیز تجهیزات مثل (قیچی یا اسکالپ) را کند نمی‌کند. ظرفیت این اجاق‌ها بسته به کاربرد آنها در مطب یا آزمایشگاه‌ها متفاوت است.

معایب دستگاه فور آزمایشگاهی

  1. سوختن فیوز محافظ دستگاه
  2. سوختن المنت دستگاه
  3. خراب شدن سنسور‌های سیستم تنظیم حرارت
  4. خرابی کابل برق دستگاه

امیدواریم در این مقاله تجهیزات پزشکی خسروی دانش توانسته باشیم کمکی به شما و جامعه پزشکی کرده باشیم. با آرزوی توفیق روز افزون برای شما کاربران گرامی، موفق و موید باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.